Distribütör Bakımı

Bu bölümde üyelerimizin kendi el emeğiyle ortaya çıkarttığı çalışmalar yer almaktadır..
Forum kuralları
Vosvosturk forumlarının amacı,
Vosvos konusunda bilgisi olanların bilgilerini paylaşması, bilmeyenlerin ise birşeyler öğrenmesidir.
Bu bağlamda, bilgi paylaşımını esas alan forumlarımızda insanların birbirine hakaret etmesi, karşılıklı birbirine söyleyemeyeceklerini klavyeyi ve vosvosturk'u araç edinerek yapmaları kabul edilemez bir durum olması sebebiyle, hakaret içeren her türlü mesaj ve konu silinecek, ilgilisine önce uyarı verilecek daha sonrasında vosvosturk'ten uzaklaştırılacaktır.
Tüm üyelerimize duyurulur.
Vosvosturk Yönetimi

Forum kuralları : duyuru/forum-kurallarini-okuyunuz-t3.html
Kullanıcı avatarı
slack
Vosdost
Mesajlar: 101
Kayıt: Cum Şub 01, 2008 12:25 am
Kan Grubu: A Rh +
Konum: Ankara

Distribütör Bakımı

Mesaj #1 gönderen slack » Pzr May 24, 2009 10:18 am

Faydalı olabileceğini düşündüğüm için yeni başlayan ve orta düzey mekanik bilgiye sahip klasik Volkswagen sahiplerine distribütörler hakkında kısa bir yazı hazırlamaya karar verdim. Umarım sorun gidermede ve uygun parça seçiminde yardımcı olur.

Periyodik bakımlarda platin ve meksefenin durumuna bakıyoruz, ayarları yapıyoruz, fakat bunun dışında distribütör bakımı yapıyor muyuz? Bu, özellikle distribütörün ve uzun vadede motorun ömrü için önemli bir konu.

Resim

Distribütör Çeşitleri
---------------------

Vakum avans distribütörler:
Genelde tek emmeli motorlarda kullanılan, bütün avansı avans otomatiğine bağlı olan distribütör çeşidi. Gövdesi diğerlerine göre daha kısa yapılı, üzerinde tek çıkışlı avans otomatiği yer alır. Eğer avans otomatiği vakum kaçırırsa distribütör hiçbir devirde avans sağlayamadığı için rölantide bile çok kötü çalışır. Bu distribütörlerin platin taşıyıcı plakası bir tanedir. Son derece basit yapılı ve doğru karbüratörle kullanıldığında fazla sorun çıkartmayan bir modeldir.

Mekanik avans distribütörler:
Üzerlerinde herhangi bir avans otomatiği yer almaz. Tüm avansı içindeki ağırlıkların devire göre merkezkaç kuvvetiyle açılıp kapanmasıyla sağlarlar. En çok kullanılanı 009 tipidir. Biraz daha başarılı olduğu söylenen 019 ve performans motorlarında kullanılan demir gövdeli 010 modelleri de var. Avans otomatiği olmadığı için vakum sorunu olmaz, maliyetten kurtarır. Her ne kadar tüm Volkswagen motorlarına uygun standart bir distribütör olarak satışa sunulmuş olsa da orijinal karbüratörlerle uyumsuzluklar yaşatabilir. Vakum avansı olmadığı için kalkışlarda tekleme yapar, bunu tolere edebilmek için daha fazla gaz vermeniz gerekir. Bu yüzden genelde tam gaz pompalayarak kullanılır. Konfor için değil, maliyetleri düşürmek için tasarlandıkları halde kalkışlarda ve vites değiştirmelerde benzin tüketimini artırır. Genel kullanıcılar için tavsiye edilmez.

Hem vakum hem mekanik avans distribütörler:
Genelde 1300cc-1600cc çift emmeli motorlarda kullanılır. 035 en sık karşılaşılan örneğidir. Üzerindeki avans otomatiği sadece vakum avanslı distribütörlerden farklı devir aralıklarında devreye girer. Hem mekanik hem vakum avansı olduğu için yükte ve hızlanmada başarılı bir çalışma sağlar. Üzerlerinde tek çıkışı olan ufak bir avans otomatiği olur ve tıpkı sadece vakum avanslı distribütörlerde olduğu gibi karbüratörün sol tarafına bağlanır. Günlük kullanımda en başarılı distirbütörlerdendir ve avans otomatiği kolay bulunur, ucuzdur.

Çift vakum ve me mekanik avans distribütörler:
Çift emmeli motorlarda Amerika'daki sıkı eksoz emisyon testlerini geçebilmek için tasarlanmıştır. Büyük distribütör gövdesi ve büyük, çift çıkışlı avans otomatiğiyle ayırt edilebilir. Avans otomatiğinin görünen yüzündeki çıkışı avans, arkada kalan kalın ucu rötar yaptırır. Genelde Amerikan tip 70'li Volkswagen'lerde görüldüğü gibi Avrupa pazarında 71 model manuel şanzumanlı 1300cc-1600cc modellerde bulunur. Rölantide avansı azaltarak mümkün olduğu kadar az hidrokarbon salınımı yapar ve eksoz testlerinde başarı sağlar. Gaz verildiği anda normal avansa geçer. Dezavantajı çift vakumlu avans otomatiklerinin kolay bulunamaması ve pahalı olmasıdır.

Resim

Doğru distribütör seçimi
------------------------
Genelde pek dikkat edilmese de distribütör seçimi önemlidir. Uyumsuz motor veya karbüratörle en iyi sonuç alınamaz. Uyumsuzluk sürüş konforunu azaltabileceği gibi yanlış devirde yanlış avans sinyalleriyle motorun ömrünü kısaltabilir. Bu yüzden her zaman üretim yılına ait doğru distribütör ve karbüratör kullanmak avantajlıdır.

Karbüratör değiştirirken 30 PICT-3, 31 PICT-3, 34 PICT-3 gibi modelinin uyumuna baktığımız gibi flanş numarasının da uymasına özen göstermemiz lazım. Karbüratörlerin flanş numaraları ya emme manifolduna bağlanan kısmında, ya da ön yüzünde gövdede yazılı olabilir. Flanş numarasının ilk üç hanesi tutuyorsa uyumludur, tutmuyorsa parça kataloğundan karşılaştırma yapmanız gerekir, ona göre uyumlu olup olmadığı anlaşılır.

Örneğin 31 PICT-3 karbüratör, flanş numarası 360-3, karbüratörü değiştirmek istediniz. Flanş numarası 282-3 31 PICT-3 buldunuz. Fakat orijinal karbüratörünüz tek vakumlu ve mekanik avanslı distribütörle çalışırken yeni karbüratörünüz aslında çift vakumlu ve mekanik avanslı distribütöre göre. Bu durumda karbüratörün arka yüzündeki (arka taraf arabanın arkası) ikinci vakum girişini kapatırsanız ve ikinci boruyu bağlamazsanız düzgün bir kullanım elde edebilirsiniz. Fakat, karbüratör tasarım farkından dolayı o karbüratör en iyi çift vakum mekanik avanslı distribütör ile çalışacaktır.

Orijinal olmayan karbüratör kullanıyorsanız (örneğin Brosol veya Bocar), yapmanız gereken yurtdışı satış yapan firmaların internet sitelerinde aynı karbüratörü bulup tavsiye edilen distribütöre bakmak. Göreceğiniz yeni tip, Bosch markalı olmayan distribütörlerin avans eğrileri bilinmediği için bu distribütörlerden uzak durmanızı öneririm. Onun yerine tavsiye edilen distribütörün tipinde sorunsuz çıkma bir Bosch distribütör bulmanız daha iyi olacaktır. Yine de düzgün çalışan, orijinal karbüratör (ve gerekirse uygun distribütör de) bulabiliyorsanız, bu hem daha uzun ömürlü olacak, hem en doğru distribütör-karbüratör uyumuna yardımcı olacak, hem de ucuza gelecektir.

Distribütörün sökülüşü
----------------------
Kontak kapalı, vites boşta ve el freni çekiliyken distribütör kapağını sökün, buji kablolarını sökmeden kapağı sola doğru çekin. Avans otomatiğinden karbüratöre giden metal vakum borusunu ve varsa arka yüze bağlanan örgülü, kalın vakum borusunu çıkarın. Söktüğünüz yuvaları bir yere not edin, veya işaretleyin. Meksefeye bobinden giden yeşil kabloyu sökün. Bobinin sağ "1" (-) tarafından sökün, söktüğünüz yeri bir yere not edin veya bir bantla işaretleyin. 13mm lokma ve uzatma ile distribütörün motor bloğuna bağlandığı somunu çıkarın. Vites boştayken, el freni çekiliyken kasnağı çevirerek tevzi makarasının "1" numaralı bujiyi gösterdiği yerde distribütörü yukarı doğru çekip alın.

Distribütörü çıkarmanın bir başka yolu, arka yüzündeki (arabanın arkası) 10mm somunu gevşetip kelepçesinden ayrı olarak distribütörü sökmek. Fakat bu şekilde avans ayarı değişecektir. Avans ayarına ilerleyen konularda değineceğim.

Distribütör inceleme
--------------------
İlk bakmanız gereken distribütör kapağını açıp, milin dönüp dönmediğine bakmak. Mil donmuşsa distribütörün açılıp temizlenmesi gerekli. Distribütörün açılıp temizlenmesi ilerleyen bölümlerde adım adım gösterilecek.

Mili sağa-sola, öne-arkaya ve yukarı-aşağı oynatın. Sağa-sola veya öne-arkaya oynama varsa distribütör burçlarında problem var demektir. Yukarı-aşağı oynama varsa bu pul sorunu olabilir, kolayca çözülebilir, fakat distribütörün ayrılması gerekli. Distribütör mili yukarı-aşağı çok az oynar, bu normal. 1-2 mm gibi fazla oynama varsa pul eklemelisiniz. Eğer distribütörünüzün milinde sağa-sola veya öne-arkaya oynama varsa distribütörü açıp gövdeyi tornacıya götürmeniz gerekli. Burçlar çok ucuza hallolur, fakat çıkartmak sorun olduğu için fiyatta anlaşın. Benim tavsiyem aynı distribütörden sorunsuzunu bulup değiştirmeniz, bu arada diğeri de yedek olur.

Sonra bakmanız gereken üst plakanın üzerindeki bakır şase kablosunun sağlam olduğunu kontrol etmek. Her ne kadar bir zamanlar plakaları yeni olarak bulmak mümkünse de artık bulmak zor. Kablo kopmuşsa araç ateşleme yapamaz, eğer lehim yapabiliyorsanız tamiri çok basit. Avans otomatiğini ve platini yerinden sökerek bir havya ve lehim teli kullanarak tamir edebilirsiniz, fakat plakaları ayırmak işinizi kolaylaştıracaktır. Lehimden önce yüzeyi iyice temizleyin, tamamen değişmek gerekliyse çıplak bakır tellerle aynı uzunlukta kablo yapın. Bu arada bilyenin dolaştığı bölgeyi inceleyin, plaka üzerinde yer etmişse önce eğe, sonra ince zımpara kullanarak düzeltin. Bilyeyi, yolu ve bilye tutan parçayı bolca greselemeyi unutmayın.

Resim
Resim

Bakmanız gereken bir önemli parça da avans otomatiği. 009 kullanıyorsanız bu bölümü atlayın. Avans otomatiğini vakum pompasıyla test edebilirsiniz, fakat pompa gerekli değil. Avans otomatiğinden karbüratöre giden metal vakum borusunu kullanarak test edebilirsiniz. Bir ucunu avans otomatiğine, diğer ucunu ağzınıza alın. Avans otomatiğinin içindeki havayı emin, distribütör plakaları oynamalı ve siz dilinizi boruya yapıştırdığınızda havayı tutmalı. Plakalar oynuyor, fakat dilinizle kapattığınızda havayı tutmuyorsa iki sorun olabilir. Birincisi metal vakum borusuna bağlı kısa lastik borulardan hava kaçıyor olabilir. Eğer boruların uçlarında çatlaklar görüyorsanız 3.5mm örgülü boru kullanarak yenileyin. Eskilerle aynı uzunlukta kesin. Boruda sorun yok, fakat hava kaçırıyorsa avans otomatiği bozulmuş veya plakalar donmuş olabilir. Kalkışlarda tekleme yapmasının, fazla benzin yakmasının sebeplerinden biri olabilir. Avans otomatiğini söküp bir daha deneyin. Eğer kol oynamıyorsa avans otomatiği sorunlu. Kol oynuyor, plakalar donmuşsa ilerleyen bölümlerde distribütörün yeniden yapılandırılmasını inceleyin. Avans otomatiğinin bağlantı kolunda yazan numarayı not edip parçacılardan aynısını alın.

Resim

Çift vakumlu distribütör kullanmıyorsanız bu bölümü atlayın. Çift vakumlu avans otomatiklerinde daha önce anlattığım testi bir de diğer uca deneyin. 4.5mm kalınlığındaki ikinci vakum borusunu kullanın. Bu sefer plakaların ters yöne döndüğünü görmelisiniz. Eğer ters yöne dönmüyorsa boruyu inceleyin, gerekliyse aynı uzunlukta yenisini alın. Sorun avans otomatiğindeyse, birinci uç vakum tutuyor, ikincisi kaçırıyorsa karbüratörün arka yüzündeki (aracın arkası) ucu lastik tıpayla hava almayacak şekilde tıkayıp avans otomatiğinin ikinci ucuna boru bağlamayın, boşta bırakın. Bu durumda bundan sonra tek vakumlu distribütörler gibi çalışacak ve ona göre avans ayarı yapılacaktır. Eğer çift vakumlu avans otomatiğiniz tamamen bozuksa kötü haber. Yenisini bulmak zor ve bulununca da pahalı.

Bir önemli nokta da milin, platinin üzerinde gezindiği bölmenin durumu. Dört tane köşesi var, dört silindirli araçlarda dört tane oluyor. Önce üzerindeki gresi temizleyin, sonra gözle görünür çizikler olup olmadığına bakın. Tırnağınızı yüzeyde gezdirerek pürüzleri inceleyebilirsiniz. Çizikler çok derin değilse, girinti oluşturmadıysa idare edebilir, ama platin ömrünü kısaltacağı gibi dwell açısını da bozabilir. Bu durumda daha sık platin ayarı yapıp, platinin fiber kısmını da arada bir inceleyin. Ucuz platinlerde artık fiber yerine plastik kullanılıyor, bu da kısa platin ömrüne yol açıyor. Çizikler aşırı fazlaysa, artık yeterli yükseklik kalmadıysa daha iyi durumda distribütör bulmanız gerekebilir. İşte bu yüzden periyodik bakımlarda milin bu kısmının greslenmesi çok önemli.

Sadece vakum avanslı distribütörünüz varsa bu bölümü atlayın. Yeterli miktarda yağlanmayan distribütörlerde mekanik avans problemi oluşacaktır. Bunu test etmek için distribütörün alt dişlisini bir elinizle sabit tutup, diğer elinizle tevzi makarasını saat yönünde çevirip bırakın. Çok az dönmeli, bıraktığınız anda takılmadan eski haline dönmelidir. Eğer hiç dönmüyorsa avans mekanizması yağsızlıktan dolayı donmuş demektir. Biraz dönüyor, fakat eski haline gelirken takılıyorsa yaylar paslanmış veya eksik olabilir. Her iki durumda ya distribütörün değiştirilmesi, ya da yeniden yapılandırılması gerekir.

Periyodik bakımda distribütör bakımı
------------------------------------
Periyodik bakımlarda platin ayarı yapılırken yağlama işlemi de unutulmamalı. Bu şekilde distribütörü uzun yıllar yaşatabilirsiniz.

Resim

Platin yanmış veya meme oluşmuşsa meksefeden kaynaklanmış olma ihtimali var. Ucuz olduğu için platin değiştirirken meksefeyi de değiştirmeniz uygun olacaktır. Platin ve meksefe alırken Bosch marka seçmenizi öneririm. Bosch platinlerde de plastikli modellerdense fiberli modelleri seçmeniz daha uzun ömürlü olacaktır. Değiştirirken ödediğiniz fiyat farkını zamanla telafi eder.

Meksefeyi yerleştirin. Eski platini sökmek için bağlantı soketini çıkarıp vidasını sökün. Yeni platinin parçalarını ayırıp milin üzerini gresleyin. Distribütör milindeki platinin üzerinde gezdiği mili de greslemeyi unutmayın. Gresi parmağınızla tüm çıkıntılı bölgeye yayın. Platini yerine yerleştirip vidayı hafifçe sıkın. Distribütör milini çevirerek platinin en açık olduğu noktada 0.4 mm sentil kullanarak aralığı ayarlayın. Diğer elinizle vidayı sıkın, sentille yeniden deneyin. Sentil rahatça giriyorsa gevşetip yeniden ayarlayın. Sentil hiç girmiyorsa da aynı şekilde ayarı yineleyin.

Distribütörünüzde mekanik avans sistemi varsa distribütör milinin üst tarafındaki süngere birkaç damla motor yağı damlatmanız yeterli. Bu şekilde avans mekanizmasının kilitlenmesinin önüne geçebilirsiniz.

Distribütörün yerleştirilmesi
-----------------------------

Distribütörü yerine oturtup kelepçenin motor bloğu üzerindeki saplamaya geçmesini sağlayın. Tevzi makarasını çevirerek distribütörün oturmasını sağlayın. Sonra 13 mm somunu bloktaki saplamaya yerleştirip sıkın.

Eğer distribütörü öndeki 10 mm somunu çıkararak söktüyseniz yerleştirmek biraz daha uğraştırıcı olabilir. Eğer takılırsa arkadaki 13 mm somunu sökerek kelepçeyi ayırın. Önce kelepçeyi distribütöre oturtup sonra bloğa yerleştirin.

Statik avans ayarı
------------------
Sadece vakum avanslı distribütörler ile tek vakum ve mekanik avanslı distribütörlere uygulanabilir. Fakat, sağlıklı bir avans verme ihtimali düşük. Bu şekilde rölantideki avans ayarını ayarlayabilir, tam devirde avansın doğru olması ancak şansınıza kalır. Bu yüzden bir avans tabancası edinip doğru şekilde yapmanızı öneririm.

Distribütörü yerine yerleştirin, bobin kablosunu ve distribütör kapağını takın. Kontak kapalı, vites boş, el freni çekiliyken kasnaktaki birinci silindir sıkıştırma en üst ölü noktasını (TDC) motor bloğundaki yarıkla hizalayın.

Kasnaktaki sıfır derece ölü nokta işareti distribütörde "1" veya "3" numaralı bujiye denk gelebilir. Bunun nedeni, kasnak iki tur atarken distribütör bir tur atmaktadır. Distribütör kapağını açıp tevzi makarasının yönüne bakın. "1" numaralı bujiyi değil de "3" numaralı bujiyi gösteriyorsa kasnağı bir tur çevirip yine hizalayın.

Resim

Orijinal kasnak kullanıyorsanız kasnağınız da orijinal distribütöre göre ayarlıdır. Sadece vakum avanslı distribütörler genelde 0 derece ölü nokta ile ayarlanır. Bu tip kasnaklarda sadece bir çentik bulunur, o da 0 derece ölü nokta anlamına gelir. Bazılarında 7.5 derece BTDC ayarı yapılır, bu tip kasnaklarda 0 derece girintiyle, onun sağında 7.5 derece çentikle işaretlidir.

Tek vakumlu ve mekanik avanslı distribütörle gelen araçlarda kasnakta bir girinti ve yaklaşık bir santimetre sağında yanyana iki çentik bulunur. Bunlardan soldaki 7.5 derece ölü noktadan önce (BTDC) ve sağdaki 9-10 derece ölü noktadan önce (BTDC) anlamına gelir. Tek vakumlu ve mekanik avanslı distribütörlerde genelde 7.5 derece BTDC statik avans ayarı yapılabilir.

Sadece vakum avanslı distribütörlerde 0 (veya 7.5) derece, tek vakumlu ve mekanik avanslı distribütörlerde (genelinde) 7.5 derece BTDC çentiğini motor bloğundaki yarıkla hizalayın. Sadece vakum avanslı distribütörleri statik ayarlayabilirsiniz.

Mekanik avanslı distribütörler yalnız avans tabancası ile ayarlanabilir. Çift vakumlu distribütörde ikinci vakum girişi iptal edilmiş ve karbüratördeki ilgili çıkış tıkanmışsa tek vakum ve mekanik avanslı distribütörler gibi statik olarak ayarlanabilir.

0-12 Volt kontrol kalemlerini kullanabilirsiniz. Kontrol kaleminin kıskaçlı ucunu bobinin sağ (-) girişine bağlayın. Bu giriş aynı zamanda distribütöre giden yeşil kablonun bağlı olduğu yerdir. Kontrol kalemini boyasız, passız, iyi bir şase noktasına sabitleyin. Karbüratör üzerindeki boşluklara sıkıştırmak mümkün.

Distribütörün önündeki 10 mm civatayı biraz gevşetin. Marşa basmadan sadece kontağı açın. Distribütörü doğru konumda taktıysanız ışık yanabilir. Distribütörü ışık sönene kadar saat yönünde çevirin. Sonra saat yönünün tersinde yavaşça çevirerek ışığın yanmaya başladığı anda 10 mm civatayı sıkın. Kontağı kapatın, kontakta uzun süre açık bırakmak bobine ve platine zarar verebilir. Kontrol kalemini söküp test sürüşüne çıkın.

Avans tabancası ile avans ayarı
-------------------------------

Statik avans ayarında belirtildiği gibi kasnağı hizalayın.

Sadece vakum avanslı distribütörlerde 0 derece (bazılarında 7.5)TDC
Tek vakumlu distribütörlerde 7.5 derece BTDC (TDC 11.5mm radyal sağında)
Çift vakumlu distribütörlerde 5 derece ATDC (TDC 7.6mm radyal solunda)

Distribütörün rölanti avansını parça numarasını arama motorlarına yazarak internetten bulabilirsiniz.

Çift vakumlu distribütörlerde iki vakum borusu da taklı halde yapılırken, tek vakumlu distribütörlerde vakum borusu sökülmüş ve karbüratördeki çıkış tıkanmış halde yapılır. 72 ve sonraki (1200 hariç) modellerde manifolttan hava filtresine giden vakum borusunu da söküp manifold girişini tıkayın. Tıkamak için 3.5mm çaplı kısa bir vakum borusunun ucuna vida sıkıştırabilirsiniz. Hava geçirmediğinden emin olun.

Avans ayarını subap ayarından sonra, karbüratör ayarından önce yapın. Karbüratör ayarı avans ayarıyla bozulur, yeniden ayarlamanız gerekebilir.

Avans tabancasının renkli ucunu bobinin solundaki 15 numaralı (+) terminaline, siyah ucunu iyi şase veren bir noktaya bağlayın. İndüktif bağlantıyı "1" numaralı buji kablosunun çevresine bağlayın. Bağlantının üzerindeki ok bujiyi göstermeli ve diğer kablolardan uzak bir yerde olmalı. Örneğin sağ ön taraftaki "1" numaralı bujinin hemen yanı güzel bir yer. Kasnakta 30 derece BTDC (TDC 46mm radyal sağına) daksil veya boya ile işaret koyun. Avans tabancasını kasnağın blok birleşme noktasına tutun. Rölanti ayarı 800-900 RPM aralığındayken kasnaktaki çentiğin sabit durduğunu görmek istiyoruz. Bunun için distribütörü sağa veya sola doğru çevirin. Sabit olduğunu gördüğünüzde 10mm civatayı sıkın.

Aslında rölantide avansın doğru olması bizi pek ilgilendirmiyor. Çünkü günlük kullanımda motor rölantide gitmiyoruz, en kritik noktalar 3500 RPM üzeri devirler. Vosvosta bir devir saati yok, bu yüzden yavaş yavaş hızlandırarak avansın artışını gözlemlememiz gerekiyor. Devir arttıkça avans artacak, yani kasnaktaki işaretler sola doğru kayacak. 3500 RPM üzerinde 30-32 derecenin üzerindeki avans bir anda motoru kilitleyebilir, bu yüzden yüksek devire göre avans yapmak şart.

Karbüratördeki gaz kolunu çekerek deviri yavaşça yükseltin. Bu arada avans tabancası ile avanstaki (kasnakta sağdaki BTDC işaretler sola doğru) artışı gözlemleyeceksiniz. Daha önceden işaretlediğimiz 30 derece BTDC sınırını geçmemesi gerekiyor. Eğer geçerse distribütörü saat yönünde çevirerek avansı azaltır, 30 dereceye gelemiyorsa ters yönde artırabilirsiniz.

Dwell Açısı Ayarı
-----------------
Platin ayarı yapılırken ayarladığımız 0.4mm aralık aslında Dwell açısını etkiliyor. Dwell açısı, platinin iki kapanışıyla tevzi makarasının yaptığı açının bir ölçüsüdür. Dwell açı ölçer ile ölçülür, genelde Dwell ve takometre (RPM) aynı cihazda bulunur. Bu tarz cihazlar sadece klasik araçlar için kullanıldığı için bulmak biraz zor, bulunsa da genelde 6 ve 8 silindir araçlar için bulunuyor. Dört silindir için bulamıyorsanız sekiz silindir ayarındaki değeri ikiyle çarpıp Dwell açısını hesaplayabilirsiniz.

Resim

Dwell takometrenin renkli ucunu bobinin sağ (-) ucuna, siyah ucunu iyi bir şase noktasına bağlayın. Kabloların kasnağa değmemesi gerekiyor, buna dikkat edin. Motoru çalıştırın. Dwell açısı dört silindir için 47 derece +/- 3 derece toleransla gösterilmeli. Eğer farklı çıkıyorsa platin aralığını yeniden ayarlayın. Dwell değişince avans da bir miktar değişecek, yeniden avans ayarı gerekebilir. Platin aralığı arttıkça Dwell açısı düşer, ona göre aralığı artırın veya azaltın.

Sekiz silindir için bakıyorsanız Dwell açısı 22-25 derece aralığında olmalı. Aslında bu, gerçek açının yarısını veriyor.

Distribütör Yeniden Yapılandırma
--------------------------------
Distribütörünüz artık dönmüyorsa veya milde boşluk varsa artık yeniden yapılandırmanın zamanı gelmiş demektir. Bunların yenisi bulunuyor, fakat orijinalinin bakımını yapmak hem çok daha ucuz hem de zevkli. Ayrıca orijinal parçaları mümkün olduğu kadar korumak eski araçlar için çok önemli. Distribütörün içini açtıkça neden böyle bir işlemin gerektiğini daha iyi anlayacaksınız. Bunu göstermek için hurdalıktan bulduğum Bosch vakum avanslı distribütörü elden geçirdim.

İşe başlamadan önce elinizde bulunması gerekenler 0.40 mm'lik sentil anahtarı, düz tornavida ve çekiç. Eğer yeni değiştirmediyseniz malzeme olarak da yeni bir takım platin ve meksefe. Tüm parçaları temizlemek için benzin kullanabilirsiniz. En önemli adım yağlama için Molibdendisülfat (MoS2) gres, veya Bosch distribütör gres. Bu gres, özellikle distribütör yenilemesi için kullanılıyor, fakat sipariş etmeniz gerekecek. Bir tüp Bosch distribütör yağıyla birçok distribütör tamir edebilirsiniz. Molibdendisülfat gres yağını bulmanız daha kolay olsa da her yerde bulunmuyor. Bu tip gresler 350 derece santigrat sıcaklıklara kadar dayanabilen ve ağır yük, yüksek hızda özelliklerini koruyabilen, pasa ve suya dayanıklı greslerdir. Bosch distribütör greslerinin iki çeşidi var, biri sadece platin ve plaka greslemede, diğeri şaft ve avans mekanizması greslemede kullanılıyor. Bunlardan birini Almanya'da, diğerini Amerika'da bulabildim.

Distribütörün yanındaki metalleri tornavida ile açararak çıkarın. Tevzi makarasını ve altındaki plastik koruyucuyu sökün.

Resim

Distribütörünüz resimdeki gibi bir vakum avansına sahip olmayabilir, ya da çift vakumlu olabilir, fakat hepsi benzer şekilde sökülüyor. Platin kablosunun bağlantısını ve platini yerinde tutan vidayı sökün. Uzun zamandır sökülmemişse tornavidanın üstüne bir çekiç darbesiyle kolayca çıkmasını sağlayabilirsiniz. Platini yukarı doğru çekerek sökün. Distribütörün yan tarafındaki meksefenin vidasını sökün. Bu vida aynı zamanda avans otomatiğini de tutuyor. Avans otomatiğinin diğer vidası öbür uçta, fakat onu sökmeden önce distribütör zeminine bağlandığı "E" sekmanı düz tornavidayla çıkarın.

Resim

Avans otomatiğinin kolundaki sekman çıkınca kolu tornavidayla yukarı kaldırın. Şimdi serbest kalacaktır. "E" şeklindeki sekmanı, tüm vida ve pulları kaybetmemek için bir yere koyun. Distribütör kapağını tutan klipsleri de sökün.

Resim

Resim

Distribütör tabanı dönen parçalardan oluşuyor. Bu parçaları gövdedeki çentikler tutuyor ve yerlerinden çıkarmak için çevirmek gerekiyor. Burada bakır örgülü şase kablosunu koparmamaya çalışın. Eğer zaten kopuksa veya uğraşırken koptuysa lehimlenmesi gerekiyor. Bu kablo bağlı olmazsa ateşleme olmaz. Arada bir ateşleme yapıp arada yapmama veya hiç ateşleme yapmama sorununun nedeni kopuk şase kablosu olabilir.

Resim

Üstteki tabanı sökebilmek için alt taban üzerinde döndürülüp alt tabandaki çentikten geçebilmesi gerekli. Bunun için düz tornavida kullanabilirsiniz. Aynı zamanda sabitleyici bilyeyi çıkarmalısınız. Bilyeyi tutan parçayı yukarı doğru esnetirseniz bilye yerinden çıkacaktır. Bazı modellerde önce plakaları söküp, sonra bilyeyi tutan parçanın sabitlendiği vidayı sökmeniz gerekli. Bilyeyi kaybetmeyin.

Resim

Üst tabanın bir yarısını düz tornavidayla yukarı doğru kaldırın. Sonra çevirip bilye tutucudan kurtarın. Bu arada şase kablosuna dikkat edin.

Distribütör tabanını sökerken yanlardaki pencerelerden ve vida deliklerinden kuvvvet alabilirsiniz. Eski model distribütörlerin plakaları, sonrakilere oranla daha kolay sökülüyor.

Resim
Resim

Alt tabanı yerinden çıkarmak için gövdedeki boğumlardan kurtarmanız gerekli. Bunun için alt tabandaki çentikleri gövdedeki boğumlara gelecek şekilde alt tabanı çevirin. Bu kısım zorlayabilir, fakat bir kere yapınca yöntemini öğreniyorsunuz. Bazı modellerde gövdede tutucu çentikler yok, bu tip plakaları sökmek çok daha kolay.

Resim

Distribütör tabanı gövdeden ayrıldı. Bilye tutucu alt tabana alttan bağlanıp bilyeyi üst tabanda tutuyor.

Resim
Resim
Resim

Distribütör şaftını sökebilmek için şaftın altındaki yuvarlanmış teli sökün. İçerdeki pimi pim sökme zımbası yoksa ince tornavida ve çekiç yardımıyla çıkarın. Çıkarmadan önceki hali yukarıdaki gibi olmalı, temizleme işlemi sonunda ters takılırsa distribütör motora takılamayabilir.

Resim

Alttaki dişli sökülünce genelde bir metal, bir fiber pul çıkar. Kullanıldıkça, distribütörde boşluk oluştukça metal pul eklenip çıkarılır. Bu uğraştığım distribütörden bolca metal pul çıkarken, hiç fiber pul çıkmadı. Daha önce birileri açıp tamir etmiş olmalı, fakat fiber pulları kırmış, yerine metal pullar yerleştirmiş.

Normalde dişli > metal pul > fiber pul > gövde > fiber pul > metal pul > distribütör şaftı sırasında yerleştirilir. Bunun gibi uydurulmuş bir distribütörle karşılaşırsanız yedek parça distribütörünüz mutlaka olmalı. Doğru sıralama resimdeki gibi:

Resim

Fiber pulları sökerken ve temizlerken çok dikkat edin, kolayca kırılabiliyorlar.

Resim

Şaftı gövdeden ayırın. Gövdenin üzerinde bir fiber pul, şaft ile fiber pul arasında da metal pul bulunmalı.

Resim
Resim

Avans mekanizmasındaki yayların ve ağırlıkların yeri önemli, sökmeden önce not alın.

Resim
Resim

Gövdedeki yılların kirini benzinle veya lavabo temizleyiciyle temizleyip durulayın. Kurumaya bırakın. Bu arada avans mekanizmasını, ağırlıkları ve yayları temizleyin. Yayların altındaki plastik (veya fiber) parçaları dikkatle temizleyin.

Resim
Resim
Resim

Bu distribütörde çok fazla metal pul vardı, doğru fiber pulları bulunca sayısını azaltabildim. Yine de aşınmadan dolayı bir veya iki pul fazladan takmak durumunda kaldım.

Resim
Resim

Distribütörün avans mekanizmasıyla şaftı ayırmadan önce yağ süngerinin yerinde olduğundan emin olun. Avansta bir sorun yoksa hiç uğraşmayın, çünkü bu şaftın sökülüşü zor, takılışı daha da zor olabiliyor. Sökmek için tornavida ile nazikçe kanırtın. "C" şeklindeki sekman ve pul süngerin altında serbest kalacak. Eğer sünger yerinde olmazsa hızla fırlayıp kaybolabilirler, dikkat edin.

Resim

Tüm parçalar ayrıldığına göre temizleyip, paslardan arındırma zamanı. Temizlik için ince sünger zımpara kullanabilirsiniz. Vakum avansı sağlam olduğu için onu da temizleyip parlattım. Gerekli olsaydı yenisiyle değiştirecektim.

Resim
Resim

Burada tüm parçaların temizlenmiş halini görüyorsunuz. Tüm parçaların montajı sökülüşünün tersi sırasında yapılır. Şaftı ve avans mekanizmasını ayırdıysanız şaftın üzerini ve ağırlıkların altındaki parçaları biraz gresleyin. Şaftı ve yayları yerine taktıktan sonra mekanizmanın üstüne sırasıyla pulu ve "C" sekmanı yerleştirin. Sekmanı yerleştirmek çok vakit alabilir. Bunun için iki küçük tornavida kullanabilirsiniz, sonunda yerine oturacak.

Tüm pulları Molibdendisülfat veya Bosch distribütör gresiyle gresleyin. Şaftın yerleştirilmesinde daha önce belirttiğim gibi yönlere dikkat edin, yanlış takarsanız avans 180 derece yanlış olacak. Gövdedeki burçların arasındaki yağlama süngerini ve şaftı motor yağıyla yağlayıp monte edin. Pulları doğru sırada taktıktan sonra çekiçle punto zımba veya ince tornavida kullanarak montajı tamamlayın.

Resim

Plakaları, platini, avans otomatiğini, meksefeyi, klipsleri, tevzi makarasını ve distribütör kapağını takınca "yeni" distribütörünüz hazır. Daha önce söktüğünüz vidaları karıştırdıysanız en uzun iki vida kapak klipslerine, en kısa vida da platine bağlanacak. Diğer orta boy vidalar platin-meksefe soketi ve avans otomatiğini iki yandan sabitliyor. Distribütörün doğru avans verip vermediğini araca taktıktan sonra avans tabancasıyla deneyebilirsiniz. Yayları ve ağırlıkları doğru şekilde taktıysanız endişe edecek bir şey yok. Yeniden avans ayarı yapıp Dwell açısını ölçmelisiniz.

Distribütörü araca takmadan önce gövdedeki contanın yerinde olup olmadığına bakın, contanın bulunduğu bölümü biraz motor yağıyla yağlayın. Son kontrolleri yapın ve distribütörü aracınıza takın. Herşey yolundaysa artık kırk yaşında, ama yeni gibi bir distribütörünüz var.


Kullanıcı avatarı
KIRELLİ
Vosdost
Mesajlar: 604
Kayıt: Pzt Haz 25, 2007 1:17 am
Vosvosumun adı: Mikrop
Konum: ANKARA--KIBRIS

Mesaj #2 gönderen KIRELLİ » Pzr May 24, 2009 10:31 am

Harikulade olmuş hocam ellerine sağlık. Resimler, açıklamalar mükemmel. Çok Teşekkürler...
Halil İbrahim KIRELLİ
Kullanıcı avatarı
atakan77
Moderatör
Moderatör
Mesajlar: 677
Kayıt: Çrş Ağu 29, 2007 7:48 pm
Kan Grubu: 0 Rh +
Vosvosumun adı: Turna
Konum: İzmir

Mesaj #3 gönderen atakan77 » Pzr May 24, 2009 11:16 am

yazdıklarınızı tek seferde , zevkle okudum. elinize yüreğinize sağlık. çok faydalı kaynak bir yazı oluşturmuşsunuz. benzer konularda yazılarınızın devamını bekliyorum.
Kullanıcı avatarı
mondiaynali
Vosdost
Mesajlar: 1233
Kayıt: Cum Nis 24, 2009 10:35 pm
Kan Grubu: A Rh -
Konum: Erzurum

Mesaj #4 gönderen mondiaynali » Pzr May 24, 2009 2:42 pm

ellerinize sağlık...
1302 S 1972 - 25 AK 553
1303 1973 - 06 D 3425
1303 L 1974 - 25 NC 728

Murat AYNALI
Erzurum Atatürk Üniversitesi

[email protected]

Bir Sevdadır 1303...


Resim
_BARAN_
Vosdost
Mesajlar: 340
Kayıt: Çrş Oca 14, 2009 4:14 pm
Vosvosumun adı: MAZAR
Konum: İSTANBUL- FLORYA

Mesaj #5 gönderen _BARAN_ » Pzr May 24, 2009 3:17 pm

ellerinize sağlık okuması uzun olmasına ragmen çok keyifliydi
ResimResim
Kullanıcı avatarı
carpe diem
Moderatör
Moderatör
Mesajlar: 2500
Kayıt: Pzt Oca 26, 2009 5:36 pm
Kan Grubu: A Rh +
Vosvosumun adı: Piraye
Konum: Ankara

Mesaj #6 gönderen carpe diem » Pzr May 24, 2009 4:46 pm

Ellerine sağlık :alkış:
---Turan DEMİRER---


Resim

Uploaded with ImageShack.us





Kimler Geldi Kimler Geçti

06 KP 384 1972 1302
06 FJA 85 1974 1303
06 NT 303 1974 1303S
06 EP 434 1967 1300

Resim
[ WOLF ]
Administrator
Administrator
Mesajlar: 5032
Kayıt: Cmt Haz 04, 2005 10:20 pm
Kan Grubu: A Rh -
Konum: A N K A R A

Mesaj #7 gönderen [ WOLF ] » Pzr May 24, 2009 5:28 pm

Mükemmel bir anlatım olmuş elinize sağlık.. Teşekkür ederiz.
FK
Moderatör
Moderatör
Mesajlar: 2495
Kayıt: Pzr Tem 03, 2005 12:26 am
Vosvosumun adı: FK
Konum: KASTAMONU

Mesaj #8 gönderen FK » Pzr May 24, 2009 5:42 pm

Ellerinize sağlık harika bir anlatım tek kelime ile mükemmel
Resim

FK Hakkında Ayrıntılı Bilgi İçin:
TIKLAYINIZ

DEĞER OTO MOTOR KASTAMONU
Sanayi Sitesi 2.Sokak No:67
03662128524 - 05434418020
[email protected]
VOGEN
Vosdost
Mesajlar: 2296
Kayıt: Çrş Tem 27, 2005 10:04 pm
Vosvosumun adı: CABBAR
Konum: ORDU

Mesaj #9 gönderen VOGEN » Pzr May 24, 2009 9:16 pm

çok iyi anlatım ellerine sağlık
MİTHAT AYDIN
blue-chip
Vosdost
Mesajlar: 1441
Kayıt: Çrş May 02, 2007 4:13 pm
Vosvosumun adı: blue-chip
Konum: istanbul

Mesaj #10 gönderen blue-chip » Pzr May 24, 2009 9:31 pm

budur işte...
teşekkürler.
fasikül gibi basılıp saklanmaya değer bir konu.
teknik puanlarımın yarısını sana gönderiyorum :)
---> MURAT YAVUZ <---

yapabileceğini düşünüyorsan, yapabilirsin;
yapamayacağını düşünüyorsan, haklısın!

Resim

“Sen de Yapabilirsin” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir